Әлемдік деңгейдегі өзекті мәселелердің бірі – қатты тұрмыстық қалдықтарды тиімді жинау және қайта өңдеу. Түркістан облысының аумағында 158 қатты тұрмыстық қалдықтар тастайтын полигон орындары белгіленіп, барлығы толық құжаттандырылған.
Халық санының артуы мен урбанизация процестеріне байланысты қалдық көлемі де жыл сайын ұлғайып келеді. 2022 жылдың 9 айында облыста жалпы 70 842 тонна қалдық жинақталса, оның 12 179 тоннасы қайта өңдеуге бағытталды, бұл 17,2%-ға сәйкес келеді. Ал облыстың даму бағдарламасында қайта өңдеу көрсеткішін 19%-ға жеткізу жоспары белгіленген. Қазіргі таңда 19 мекеме сұрыптау қызметімен, 3 мекеме қайта өңдеу жұмыстарымен айналысып отыр.
Облыс бюджеті есебінен алты полигонды санитарлық-экологиялық талаптарға сәйкес жаңарту мақсатында жобалық-сметалық құжаттар әзірленді. Сонымен қатар аудандық бюджеттерден 37 полигонның құрылысын жүргізуге ЖСҚ әзірлеуге қаржы қарастырылған. Бұл жұмыстар қоқысты тиімді басқару мен экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған.
«Қазақстан Ғарыш Сапары» АҚ-мен бірлесіп жүргізілген мониторинг нәтижесінде 2022 жылы облыс аумағында 428 бей-берекет қоқыс орындары анықталды. Қазіргі таңда олардың 312-сі толық тазартылып, қалғандары бойынша жүйелі түрде тазалау, сұрыптау және қайта өңдеу жұмыстары жүргізілуде.
Сонымен қатар облыста жаңа қоқыс сұрыптау және қайта өңдеу инфрақұрылымы дамуда. Жақын арада бірнеше жаңа сұрыптау кешендері мен полигоны жаңғыртылған қалдықтарды өңдейтін нысандар іске қосылады деп жоспарлануда. Бұл шаралар экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге, қалдықтарды қайта өңдеу арқылы қоршаған ортаға зиянды азайтуға және облыстың экономикалық әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді.
Түркістан облысында қоқыс өңдеудің жандануы тұрғындардың экологиялық мәдениетін арттырумен қатар жүруде. Мектептер мен қоғамдық орындарда экологиялық сабақтар, ақпараттық науқандар және тұрғындарға арналған семинарлар ұйымдастырылып, халыққа қалдықтарды сұрыптау мен қайта өңдеудің маңыздылығы түсіндіріледі. Бұл өңірде жасыл экономика мен тұрақты дамуға көшу стратегиясының маңызды құрамдас бөлігі болып отыр.
Болашақта облыста электрондық мониторинг жүйесін енгізу жоспарлануда, ол арқылы қоқыс жинау, тасымалдау және қайта өңдеу процестері толық бақылауға алынады. Сондай-ақ, өңірде экологиялық стартаптар мен кәсіпкерлік жобаларды қолдау арқылы қалдықтарды қайта өңдеудің инновациялық әдістері енгізілмек. Бұл шаралар Түркістан облысын экологиялық таза және заманауи өңірге айналдыруға бағытталған нақты қадамдар болып табылады.
