Қазіргі заманғы білім беру жүйесі тек білім мен біліктілікке ғана емес, сонымен қатар жеке тұлғаның әлеуетін толық ашуға, оның болашақтағы әлеуметтік және кәсіби орнына дұрыс бағдар беруіне бағытталуда. Бұл тұрғыда мектеп қабырғасындағы кәсіби бағдар беру жұмыстары оқушылардың болашақ мамандық таңдауына әсер ететін маңызды факторлардың бірі болып отыр.
Осы мақсатта Шымкент қаласы білім басқармасына қарасты №74 жалпы орта білім беретін мектебінде бастауыш сынып оқушыларына арналған «Мен өскенде кім болам?» тақырыбында шығармашылық іс-шара ұйымдастырылды. Бұл жоба кәсіби бағдар беру жоспары аясында жүзеге асырылып, оқушылардың армандаған мамандықтарын сурет салу арқылы бейнелеуге мүмкіндік берді.
Іс-шараның негізгі мақсаты – оқушылардың болашақ мамандық туралы түсінігін кеңейту, оларды шығармашылық тұрғыдан ойлануға, өз армандары мен қызығушылықтарын визуалды түрде көрсетуге ынталандыру. Бұл жұмыс career guidance, early vocational orientation және visual expression in education ұстанымдарына негізделіп құрылды.
Жобаның құрылымы оқушылардың жас ерекшелігіне сай ойластырылып, «Қандай маман иесі болғым келеді?» деген қарапайым, бірақ маңызды сұрақ аясында өрбіді. Балалар өз армандарындағы мамандықтарды түрлі-түсті бояулармен, қиял әлемімен ұштастырып бейнелеуге тырысты. Мұнда дәрігерден бастап ұшқышқа, құрылысшыдан бастап ғарышкерге дейінгі алуан түрлі мамандықтар көрініс тапты.
Сурет салу арқылы мамандықты бейнелеу – тек көркемдік қабілетті емес, сонымен қатар critical thinking, self-expression, future-oriented mindset сияқты маңызды дағдыларды дамытуға ықпал етеді. Бұл бағытта жүргізілген жұмыстар оқушылардың қиялын, эмоциялық интеллектісін және шешім қабылдау қабілетін жетілдіруге бағытталған.
Іс-шарада оқушылар өз суреттері арқылы болашаққа көзқарасын білдіріп қана қоймай, нақты өмірлік мақсаттарын белгілеудің алғашқы қадамдарын жасады. Бұл процесс – reflective learning және self-directed education принциптерін ерте жастан іске асырудың тиімді үлгісі.
Заманауи білім беру парадигмасы кәсіби бағдар беру жұмыстарын бастауыш сыныптардан бастау қажеттігін алға тартады. Бұл оқушыларға өз қабілетін ерте танып-біліп, бейімділігі мен қызығушылығы арқылы болашақ мамандығын саналы түрде таңдауға негіз қалайды.
Мектеп психологтары мен сынып жетекшілерінің қолдауымен өткен бұл іс-шара барысында оқушылар өздерінің таңдауларына байланысты ой бөлісіп, сыныптастарымен пікір алмасты. Оқу үдерісінде social interaction және peer learning құралдары тиімді қолданылды.
№74 мектепте өткен «Мен өскенде кім болам?» атты кәсіби бағыттағы сурет салу шарасы – оқушылардың тұлғалық дамуына, кәсіби өзін-өзі тануына және болашақтағы өмірлік мақсаттарын жүйелеуге бағытталған маңызды бастама болды. Бұл іс-шара балалардың бойындағы шығармашылықты, мақсаткерлікті және жауапкершілікті дамытуда ерекше рөл атқарды.
Кәсіби бағдар беру – оқушының болашақтағы әлеуметтік және экономикалық өмірге бейімделуін қамтамасыз ететін ұзақ мерзімді процесс. Осы тұрғыдан алғанда, бастауыш буындағы осындай шығармашылық форматтағы жұмыстар білім берудің адам капиталына бағытталған жаңа моделіне сай келеді.
