Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігіне қарасты Республикалық қосымша білім беру оқу-әдістемелік орталығы ұйымдастырған «Үздік мектеп парламенті» республикалық байқауы – білім беру кеңістігіндегі заманауи көшбасшылық модельдерді қолдап, жасөспірімдердің қоғамдағы белсенді рөлін арттыруға бағытталған маңызды бастама.
Биылғы байқауға еліміздің барлық өңірлерінен үздік мектеп парламенттері қатысып, өз жобаларын ғылыми негізде ұсынып, презентациялық және көшбасшылық қабілеттерін көрсетті. Бұл – оқушылардың тек білім алушы ғана емес, сонымен қатар білім беру процесіне белсене араласушы тұлға ретінде дамуына мүмкіндік беретін білім берудің заманауи форматы.
Шымкент қаласының атынан байқауға қатысқан – Дарынды балаларға арналған №1 мамандандырылған ІТ лицей-интернатының «Дарабоз» өзін-өзі басқару кеңесі ерекше көзге түсті. Қалалық кезеңнің жеңімпазы атанған бұл команда республикалық деңгейде «Шығармашыл парламент» номинациясымен марапатталды.
Бұл жеңістің артында тек оқушылардың ынтасы емес, оларға бағыт-бағдар беріп, көшбасшылық әлеуетін оятқан мұғалімдердің де тынымсыз еңбегі тұр. «Дарабоз» кеңесінің әрбір жобасы – оқушы мен мұғалім арасындағы өзара сыйластыққа, сенімге және серіктестікке негізделген. Бұл – білім берудің learner-centered, яғни оқушыға бағытталған жаңа моделінің жарқын көрінісі.
Мұғалімдер кеңес құрамына ментор ретінде қосылып, оқушылардың идеяларын жүйелеуге, командалық жұмыс пен жобалық басқару (project-based learning) дағдыларын дамытуға көмектесті. Ал оқушылар – өзіндік пікірін ашық жеткізуді, жауапкершілік алуды және қоғамдық шешімдер қабылдауға белсенді араласуды үйренді.
«Дарабоз» кеңесінің жұмысы soft skills, digital literacy, emotional intelligence сияқты ХХІ ғасыр дағдыларын дамытуға бағытталған. Олар өз мектептерінде peer-to-peer education, яғни «оқушыдан оқушыға» қағидасы бойынша шеберлік сабақтарын өткізіп, түрлі әлеуметтік жобаларды іске асырды. Бұл білім мен тәрбиені сабақтастыратын – holistic education тәсілінің нақты мысалы.
Оқушылар мен мұғалімдер арасындағы бұл ынтымақтастық – білім алудағы серіктестік моделін қалыптастыруда. Мұнда мұғалім тек білім көзі емес, бағыт беруші, ал оқушы – өз оқу траекториясын өзі қалыптастыратын белсенді субъект ретінде танылады.
Шымкент қаласының білім беру кеңістігінде осындай оқушы-мұғалім серіктестігіне негізделген бастамалардың артуы – білім беру жүйесіндегі сапалы өзгерістердің нышаны. «Дарабоздың» жетістігі – тек бір мектептің ғана емес, бүкіл өңірдің заманауи білім беру саясатына қосқан үлесі деп бағалауға болады.
Осы жетістік арқылы біз білім беру мен тәрбие ісінің бөлінбес тұтас үдеріс екенін тағы бір мәрте дәлелдей алдық. Креативті ойлау, ғылыми сауаттылық, әлеуметтік жауапкершілік пен көшбасшылық – бүгінгі оқушының ғана емес, болашақ азаматтың да басты қасиеттері болмақ.
