Білім беру – тек академиялық біліммен ғана шектелмейтін, адамгершілік пен рухани құндылықтарды бойға сіңіру арқылы тұлға қалыптастыратын кешенді процесс. Осы үрдістегі басты тұлға – ұстаз. Ұстаздың орны мен рөлі әлемдік педагогикада да, ұлттық тәрбие жүйесінде де айрықша мәнге ие.
Шымкент қаласы білім басқармасына қарасты №88 жалпы білім беретін мектебінде «Адал азамат» бірыңғай тәрбие бағдарламасы аясында Ұстаздар күніне орай ұйымдастырылған «Ұстазға хат» атты сынып сағаттары – осының жарқын дәлелі. Іс-шараның басты мақсаты – оқушылардың ұстазға деген құрметі мен алғыс сезімін ояту, педагог кәсібінің қоғамдық және адамгершілік маңызын терең ұғындыру болды.
Сынып сағаттары интерактивті форматта өткізіліп, оқушылар шығармашылық жұмыстарын ортаға салды. Шәкірттер өз жүректерінен шыққан алғыс хаттарын ұстаздарына арнап оқыды, тақырыпқа сай өлең-жырлар мен эсселер жазды. Көптеген оқушылар ұстаз туралы ойларын бейнелі тілмен жеткізсе, кейбірі өз болашағына бағыт берген мұғалімінің әсерін шынайы естеліктермен бөлісе отырып баяндады. Бұл – оқушы мен ұстаз арасындағы рухани байланысты тереңдетудің тиімді құралы болды.
Ұстаздардың өздері де бұл сәттерде ерекше толқынысқа бөленді. Оқушылардың жүрекжарды лебіздері мен адал алғыстары кәсіби мотивацияны арттырып, білім беру процесінің мәнін қайта саралауға түрткі болды. Әрбір хат – шәкірттің ұстазына деген ризашылығы мен сенімінің көрінісі ғана емес, сонымен қатар педагогикалық қызметтің нәтижелілігінің көрсеткіші саналды.
Білім берудегі бұл әдіс — learner-centered approach (оқушыға бағдарланған тәсіл) қағидатына сәйкес келеді. Мұндай практикалар педагог пен оқушы арасындағы рефлексивтік байланыс орнатуға, эмоционалдық интеллектіні дамытуға, сондай-ақ жас ұрпақтың өзін-өзі тану үдерісін жеделдетуге ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл — character education (мінез-құлық тәрбиесі) бағытындағы заманауи құралдардың бірі.
Бүгінгі таңда әлемдік білім беру кеңістігінде оқушының тұлғалық дамуы мен мұғалімнің кәсіби беделін көтеру – стратегиялық мақсаттардың біріне айналған. «Ұстазға хат» секілді акциялар – осы екі бағытты сабақтастыра отырып іске асыратын тиімді әдістемелік шешім. Бұл оқушыларды reflective thinking (рефлексивтік ойлау) дағдысына тәрбиелейді, ал ұстаздарға professional feedback (кәсіби кері байланыс) алуға мүмкіндік береді.
Шымкент қаласындағы №88 мектепте өткен бұл бастама – педагогикалық мәдениеттің жаңашыл үлгісі ретінде бағалануы тиіс. Әр хатта – оқушының шынайы көңілімен қатар, ұстаздың кәсіби әрі адами миссиясының терең мағынасы жатыр. Мұғалім – білім мен тәрбиені үйлестіретін, адами капиталды қалыптастыратын және ұлт болашағына тікелей ықпал ететін бірегей мамандық иесі.
«Ұстазға хат» форматындағы осындай тәрбиелік жобалар оқушының эмоционалдық мәдениетін арттырып, ұстаз бен шәкірт арасындағы өзара сыйластықты, сенімді нығайтады. Бұл – білім беру мазмұнының гуманизациялануы мен педагогикалық процестің рухани тереңдеуінің айқын көрінісі.
Ұстаз – жай ғана пән иесі емес, ол – адам өміріне шырақ жағатын, мәңгілік жол сілтейтін тұлға.
