Шымкент қаласы білім басқармасына қарасты №146 жалпы орта білім беретін мектебінде бастауыш білім беру мазмұнын жаңғырту, оқушылардың зерттеушілік және функционалдық сауаттылығын дамыту мақсатында 1 “А” сынып жетекшісі Қуанышбек Гүлмира Мелдебекқызы “Өсімдіктердің негізгі бөліктері” тақырыбында интеграциялық бағыттағы зерттеу сабағын өткізді.
Сабақ құрылымы заманауи білім беру парадигмасына сәйкес құрастырылып, оқушылардың когнитивтік, метатанымдық және коммуникативтік құзыреттіліктерін дамытуға бағытталды. Сабақтың басты мақсаты – өсімдіктің негізгі морфологиялық бөліктері (тамыр, сабақ, жапырақ, гүл, жеміс) туралы ғылыми түсінік қалыптастыру және биологиялық циклдер негізінде өсімдік дамуының кезеңдерін зерделеу болды.
Оқушылар сабақ барысында тәжірибелік-ғылыми әдіске негізделген зерттеу тапсырмаларын орындап, жеке және топтық жұмыстар арқылы өсімдіктің құрылысына қатысты білімдерін тереңдетті. Әсіресе STEAM-оқыту моделі аясында ұйымдастырылған практикалық жұмыс балалардың логикалық ойлау, бақылау, салыстыру, дәлелдеу дағдыларын қалыптастыруға ықпал етті.
Зерттеу жұмысы шеңберінде білім алушылар өз қолдарымен өсімдік тұқымын отырғызып, апта сайын оның өсу динамикасын бақылап, күнделік жүргізу арқылы ғылыми байқау жүргізді. Бұл тәсіл баланың биологиялық құбылыстарға деген танымдық қызығушылығын арттырып қана қоймай, зерттеушілік ойлауын, ғылыми пайымдау дағдыларын жетілдіруге жол ашты.
Сабақта қолданылған әдістемелік тәсілдер халықаралық білім беру стандарттарына негізделген ғылыми зерттеу циклінің элементтерін қамтыды. Оқушылар мәселе қою, гипотеза ұсыну, тәжірибе жүргізу, мәліметтер жинақтау және қорытынды жасау кезеңдері арқылы зерттеушілік әрекеттің құрылымын меңгерді.
Сабақ соңында оқушылар постер қорғау, суреттеу, модельдеу арқылы өз жұмыстарының нәтижесін ұсынды. Жас зерттеушілер өз жобаларын қорғау барысында ғылыми тілдің қарапайым құрылымын меңгеріп, терминдерді орынды қолдануға машықтанды. Мұндай жұмыстар халықаралық PISA және TIMSS зерттеулерінде бағаланатын функционалдық сауаттылық, жаратылыстану-ғылыми сауаттылық сынды бағыттар бойынша білім сапасын арттыруға септігін тигізетіні сөзсіз.
Сабақ барысында қалыптастырушы бағалау тәсілдері, критериалды бағалау жүйесі және кері байланыс құралдары тиімді қолданылды. Бұл – оқушының өз оқу траекториясын саналы басқаруына, өзін-өзі бағалау дағдысын дамытуына негіз қалады.
Оқушылардың жас ерекшелігіне сай ұйымдастырылған бұл зерттеу сабағы – мектеп жасындағы балалардың ғылыми дүниетанымын қалыптастыруға, экологиялық мәдениетін дамытуға, табиғатқа деген жауапкершілікті қарым-қатынасын нығайтуға бағытталған маңызды қадам. №146 жалпы орта білім беретін мектебінің бастауыш буындағы осындай педагогикалық тәжірибелері — мектеп білімін халықаралық деңгейде интеграциялауға жасалған сапалы үлес.
