Шымкент қаласында “Таза Қазақстан” республикалық экологиялық акциясы аясында білім беру мекемелерінде экологиялық білім беру іс‑шаралары кең көлемде өтті. Мектептер мен колледждерде өткізілген ашық сабақтар мен тәрбие сағаттары қоршаған орта мәселелеріне, sustainable lifestyle (тұрақты өмір салтына), табиғатты сақтау және environmental stewardship қағидаларына бағытталды. Бұл іс‑шаралар жастарды экологиялық мәдениетке баулуға және responsible citizenship қағидаларын қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам болды.
Ашық сабақтарда оқушылар мен студенттер ecosystem services, biodiversity, climate change mitigation (климаттық өзгерістерді бәсеңдету) секілді халықаралық ғылыми‑терминдермен танысты. Оқушыларға табиғат ресурстарын барынша қорғау, органикалық және қайта өңделетін материалдарды пайдалану, су мен ауа сапасын сақтау, қалдықтарды басқару (waste management) және энергия тиімділігі (energy efficiency) туралы ғылыми түсініктер ұсынылды. Сабақтарда project‑based learning әдісі қолданылып, топтық жобаларда жасалған экологиялық зерттеулер мен презентациялар көрсетілді.
Колледждерде экологиялық сабақтарда interactive pedagogy (интерактивті педагогика) элементтері енгізіліп, оқушылар мен студенттер field trips, laboratory experiments (лабораториялық тәжірибелер) арқылы қоршаған орта мониторингін жүргізумен танысты. Бұл формат experiential learning қағидаларына сәйкес келеді және оқушының танымдық белсенділігін, critical thinking (сыни ойлау) және analytical skills (талдаушылық дағдылар) қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, Жастар ресурстық орталығында экология саласының мамандары, эковолонтёрлер мен үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) өкілдері қатысқан форум түрінде кездесу ұйымдастырылды. Кездесу барысында қаланың экологиялық жағдайы, ауа және су ластануы, жасыл инфрақұрылымдарды дамыту, қалдықтардың қайта өңдеу мүмкіндіктері (recycling) және қоршаған ортаны тұрақты пайдалану (sustainable use) тақырыптары талқыланды. Stakeholder engagement (мүдделі тараптардың қатысуы) әдісі арқылы жоба идеялары ұсынылды: мектептерде және колледждерде эко‑агит‑бригадалар құру, жасыл бұрыштар санағын жүргізу, экологиялық кодекстер мен этикалық нормативтерді әзірлеу.
Бұл іс‑шаралардың білім беру жүйесінде маңызы зор: environmental education (экологиялық білім беру) арқылы жас ұрпақтың экологиялық тәрбие мен этикасының негізі қалыптасады; education for sustainable development (тұрақты дамуға білім беру) концепциясының талаптарына сай болу; сондай-ақ студенттер мен оқушыларға global environmental challenges (ғаламдық экологиялық проблемалар) туралы хабардарлықты арттыру.
Акция аясындағы сабақтар мен іс‑шаралар жастардың «бірлесе әрекет ету» рухын күшейтіп, экологиялық жауапкершілікке ие тұлға ретінде қалыптасуға септігін тигізеді. Оқушылар мен студенттер бейне жобалар, экологиялық акциялар, әлеуметтік медиа кампаниялары арқылы табиғатты қорғауды насихаттауға шақырылды.
Шымкент қаласының білім басқармасы қалалық білім беру ұйымдарына ecological literacy, sustainability practices және green education стандарттарын сақтау маңызды екендігін атап өтті. Осы бағытта педагогтардың кәсіби біліктілігіне арналған әдістемелік сүйемелдеу, экологиялық тақырыптарға арналған оқу‑әдістемелік ресурстар мен құралдармен қамтамасыз ету жоспарланып отыр.
